Vajinismusa neden olan psikolojik olmayan, yapısal (fiziksel) nedenler de bulunmaktadır.

Vajinismusun %90’ı psikolojik, ’u yapısal nedenlere bağlıdır. Yani cinsel organlardaki sorunlar da çok nadiren cinsel ilişkiye girememe sorununa neden olabilmektedir. Bu bölümde vajinismusun yapısal nedenleri ele alınmaktadır.

Vajinismus tedavisine başlamadan önce jinekolojik değerlendirme yapmanın önemi bu nedenle büyüktür. Aksi takdirde ortada yapısal (fiziksel) nedenler olmasına rağmen gereksiz yere aylarca süren cinsel terapiler, psikoterapiler yapılabilir.

Yapısal nedenli cinsel ilişkiye girememe sorunlarında genellikle cerrahi operasyonlar veya ilaç tedavileri uygulanılmaktadır.

Cinsel Organlardaki Hangi Yapısal Nedenler İlişkiye Girememe Sorununa Yol Açar?

1- Kızlık Zarı Yapısına Bağlı Nedenler

Vajinismusun % 10’luk sebepleri arasında doğuştan gelen veya sonradan kazanılan organik (yapısal) nedenler yer almaktadır. Kızlık zarı ve vajina ile ilgili yapısal nedenler de vajinismus sebebi olabilir.

Cinsel organlardaki problemlerin başında kızlık zarının normalden kalın, sert veya yüksek kenarlı olması durumları bulunmaktadır.

Kızlık zarı normalde vajina girişinden yaklaşık 2-3 cm içeride, 1.5-2 mm kalınlığındaki bir zardır. Kızlık zarının ortasında bulunan delik sayesinde adet kanı dışarıya akmaktadır. Bu deliğin normalden küçük olması “kızlık zarının yüksek kenarlı” olduğu anlamına gelir. Bu tür durumda bu zar ameliyatla alınmaktadır.

Yine kızlık zarı yuvarlak halkalı yerine kribriform (elek şeklinde açıklıklı), septalı (ara bölmeli) veya kressent (yarımay) görünümündeyse de ilişkiye girememe sorunu ortaya çıkabilir.

Gereksiz yere kızlık zarının alınması sorunu halletmez

Normalde hiçbir sorun olmadığı halde kızlık zarının alınması ameliyatları vajinismus sorununu gidermez. Ancak kızlık zarı ile ilgili doğuştan gelen anatomik sorunlar varsa (kızlık zarı vajina girişinde bariyer oluşturuyorsa) cerrahi yöntemler tek çaredir.

2- Vajinaya Bağlı Nedenler

Vajina yapısının dar olması, kör olarak sonlanması (mülleria agenezi), vajina içinde enlemesine ve boylamasına ara perdelerin, bölmelerin olması durumları (vajinal septumlar) da cinsel ilişkiye girememe ile ilgili sorunlara neden olabilmektedirler. Vajinadaki anatomik engeller çok daha nadir görülmektedir.

3- Dış Genital Alana Ait Faktörler

Dış genital alanın normalden küçük olması veya kızlık zarı kenarında yer alan “vestibulm” üzerinde ağrılı noktaların olması da vajinismus sebebidir.

“Vulvar vestibulitis” veya “vulvodinia” denilen vajina girişindeki ağrılı bölgeler ilişki sırasında kişinin kendisini kasmasına neden olabilir. Vajinismus hastalarında bu bölgede ağrı olmamakla beraber ağrı olacakmış gibi bir korku vardır ve kendilerinin kasarlar.

Vestibulit hastaları ise gerçekten canları acıdığı için kendilerini kasmakta ve ilişkiye engel olmaktadırlar.

Deneyimli bir jinekolog tarafından yapılan ilk jinekolojik değerlendirme sonucunda kişinin cinsel ilişkide çektiği acının psikolojik mi, yoksa organik (fiziksel) bir etkene mi bağlı olduğu ayrıştırılabilecektir.

Vajina girişinde yer alan bartholin abse ve kistleri de ilişki kanalını kapatarak ilişkiye girememe veya zor girme şikayetini üretebilir.

4- Diğer Nedenler

Rahimden köken alan myomlar vajina içerisine sarkmadıktan sonra (ki bu da son derece nadirdir) ilişkiye girememe sorununa yol açmaz. Rahmin ters duruşlu olması, yumurtalık kistleri de ilişkiye engel bir durum teşkil etmezler.

Bu nedenle vajinismusun kesin tanısı koymak, problemin psikolojik mi yoksa yapısal bir nedeni mi bağlı olduğunu saptamak için öncelikle basit bir jinekolojik değerlendirme şarttır.

Penise Ait Nedenler Vajinismusa Sebep Olabilir mi?

Penisin büyük olması cinsel ilişkiye girememe gibi bir soruna yol açmaz. Vajina aynı “akordeon misali” genişleyen, uzayan bir organdır ve penisin tamamına yakınını içeriye alabilmektedir. Bebeğin doğum sırasında o kanaldan çıkabildiği akıldan çıkarılmamalıdır.

Penisin normalden küçük olması da bir sorun teşkil etmez. Diğer taraftan penisin yapısı hemen her erkekte hafif yana doğru kıvrıntılıdır. Bu da cinsel ilişki sırasında vajina içerisine tam olarak uyum sağlamasına neden olur.

Özet olarak;

Vajinismusun yapısal nedenleri arasında en sık olarak kızlık zarı, dış genital alan ve vajina ile ilgili problemler yer almaktadır.

Vajinismusta yapısal nedenler arasında en sıklıkla:

  • Kızlık zarının normalden yüksek kenarlı, sert veya kalın duvarlı olması (rigid hymen)
  • Kızlık zarının ara bölmeli olması (septalı hymen)
  • Kızlık zarının yarımay şeklinde olması (cressent hymen)
  • Kızlık zarının elek şeklinde olması (cribriform hymen)
  • Vajinanın dar ve kör uçla sonlanması (vaginal atrofi, vaginal agenezi)
  • Vajina içinde yer alan dikey ve yatay ara bölmeler (vaginal septumlar)
  • Dış genital alanın küçük ve yeterince gelişmemiş olması
  • Bir takım genital alan cilt hastalıkları (Lichen sclerosus gibi)
  • Vajina girişinde yer alan kist ve abseler (Bartholin absesi ve bartholin kisti) bulunmaktadır.

Vulvar Vestibulit Sendrom (VVS) veya diğer ismi ile ‘Vulvar Vestibulitis’ de vajinismus ve cinsel ilişkide ağrı sebebidir.

Enfeksiyonlar da vajinismus nedenidir…

Vajinal veya vulvar enfeksiyonlar da kişilerin ilişki sırasında acı çekmelerine ve kendilerini kasmalarına neden olabilmektedir. Bu nedenler arasında vajinal enfeksiyonlar (vajinitler), vulvar enfeksiyonlar (vulvitler), genital alanda HPV gibi lezyonlar sayılabilir.

Yapısal Nedenli Vajinismus Tedavisi Nasıl Yapılır?

Vajinismus eğer yapısal nedenlere bağlı ise cerrahi yöntemlerle çözüm aranır.

Normalde vajinismus tedavisinde kızlık zarının cerrahi bir ameliyatla alınması önerilmezken, kızlık zarı veya vajinada ilişkiyi engel kılan bir neden var ise tek çözüm yolu cerrahi işlemlerdir. Yani vajinismus tedavisine başlamadan önce yapılan bir jinekolojik muayene ile kesin tanı konulmalı ve eğer varsa yapısal nedenler saptanmalıdır.

Vajinismusun nedeni ne olursa olsun, doğru tedavi tekniği ile 0 ve kalıcı bir şekilde çözüme kavuşmak mümkündür.